Przeskocz do treści

Zachowanie Utrudniające Kontakt ze Sobą, z Innymi, ze Światem – Retrofleksja

Dziś kolejny artykuł z cyklu „Zachowanie Utrudniające Kontakt ze Sobą, z Innymi, ze Światem”. Tym zachowaniem jest retrofleksja.


Co to jest retrofleksja?


Retrofleksja – to tłumienie swoich uczuć i pragnień. Można rozróżnić dwa jej typy. Pierwszy to skierowanie swojej energii do wewnątrz podczas gdy chcemy ją skierować na zewnątrz, np.: zamiast ujawnić swoją złość w asertywny sposób, tłumimy ją, albo chcemy poprosić o pomoc, ale nie robimy tego. Drugi rodzaj retrofleksji polega na tym, że robimy sobie lub dla siebie to, co chcielibyśmy uzyskać od otoczenia, np.: chcemy zostać przytuleni, a zamiast tego sami siebie głaszczemy.

Jak rozpoznać czy retroflekujemy?


Aby to sprawdzić, zadaj sobie pytania: Czy odczuwam jakieś uczucia ale ich nie wyrażam, nie pokazuję? Czy mam jakieś pragnienia i o nich nie mówię i nie realizuję ich?

Czy retrofleksja szkodzi?


Tak. Poniżej podam parę przykładów.


Po pierwsze długotrwałe tłumienie uczuć może przyczynić się do powstania różnych dolegliwości i chorób, np.: bólów głowy, pleców, sztywność karku i stawów, zaparć, choroby wrzodowej, itp.


Po drugie, retrofleksja uczuć może też być przyczyną zmniejszenia poczucia własnej wartości, zwiększenia nienawiści do siebie, a także pogorszenia samopoczucia. W skrajnych sytuacjach może doprowadzić do depresji.


Tłumienie uczuć i pragnień w relacjach, może skutkować we wzajemnym niezrozumieniu i rosnącej frustracji osoby, która ich nie wyraża.


Dodatkowo, tłumienie pragnień sprawia, że “odkładamy na bok nas samych”, nie realizujemy swoich potrzeb, marzeń. Przez to możemy nie czuć się spełnieni.

Kiedy retrofleksja może być przydatna?


Retrofleksja może się przydać w kontaktach zawodowych i społecznych. Nakrzyczenie na szefa, gdy emocje w nas buzują, może nie być dobrym pomysłem. Zazwyczaj mamy wtedy tendencję do mówienia nie tego, co rzeczywiście chcemy powiedzieć. Warto jest wtedy stłumić potrzebę wyrażenia, przemyśleć to na spokojnie a potem zakomunikować, kiedy już ochłoniemy. To samo może tyczyć się pozostałych relacji.


Retrofleksja jest też przydatna w stresujących sytuacjach, gdy musimy zadziałać szybko i nie ma czasu na wyrażanie uczuć. Oczywiście po tym, jak to się skończy, ważne jest, aby to napięcie, które powstało wskutek zablokowanych uczuć uwolnić (np.: dając sobie czas na poczucie ich, ćwicząc, czy opowiadając komuś o nich).


Możemy ją zastosować, gdy nagle pojawia się w naszej głowie jakiś ekstremalny pomysł. Zamiast wszystko rzucać w jednej chwili, retrofleksja pozwoli nam się zatrzymać, przemyśleć i dostosować pomysł do swojej obecnej sytuacji i do swoich możliwości.

Jak przestać retroflektować?


Na początku warto zastanowić się dlaczego nie wyrażasz swoich uczuć i pragnień. Z pewnością stoi za tym jakieś przekonanie. Np., jeśli tłumisz złość to być może wierzysz, że “nikt nie będzie Cię lubił”, albo “będziesz uważana za niemiłą”, jeśli to zrobisz. To są tylko przykłady, powodów może być jeszcze więcej. Aby sobie z tym poradzić, przeczytaj artykuł „Zachowania Utrudniające Kontakt ze Sobą, z Innymi, ze Światem – Introjekty”.


Dlaczego najpierw to a nie przejście do wyrażania i działania? Oczywiście możesz tak zrobić, natomiast jeśli nie odkryjesz tego przekonania może Cię ono nadal blokować. Po prostu będzie Ci trudniej.


Gdy odkryjesz blokujące przekonanie i zaczniesz go zmieniać, kolejnym krokiem jest zrozumienie, co ta emocja chce Ci przekazać. Potem możesz przejść do jej wyrażania. Jak to zrobić? Przeczytaj artykuł „Naturalny Przepływ Emocji, Czyli Jak Odkryć Swoją Potrzebę.”.


Tylko pamiętaj, jeśli jakąś emocję tłumiłeś/-aś od dawien dawna, rób to powoli. A jeśli masz wrażenie, że to co tłumisz jest duże i czujesz obawę przed tym, warto skontaktować się z terapeutą, który pomoże Ci uwolnić tą emocję w sposób bezpieczny.

 

Ginger S. „Sztuka kontaktu” , Warszawa 2004, Jacek Santorski & Co

Sills Ch., Fish, S., Lapworth, P. „Pomoc psychologiczna w ujęciu Gestalt”, Warszawa 1999, Wydawnictwo Instytut Psychologii Zdrowia

Chu V. „Psychoterapia Gestalt”, Łódz 1993, Oficyna Wydawnicza Kanon

 

Jeśli chcesz pracować ze mną, zapraszam na konsultacje.

 

Zachęcam Cię też do przeczytania innych artykułów na moim blogu.

Ilona Gajak – Psychoterapeutka Gestalt