Przeskocz do treści

Wyrażanie a Manipulacja, Wyjaśnianie a Ocenianie

Wyrażaj zamiast manipulować.

Wyjaśniaj zamiast oceniać czy osądzać.

 

To kolejna zasada Clauda Naranjo, która jest zaleceniem terapii Gestalt co do tego jak żyć. Warto ją wprowadzić do codzienności.


Więcej o „Wyrażaj zamiast manipulować” 

 

Manipulacja. Jak może ona wyglądać? Jesteśmy mili, bo chcemy coś dla siebie, mówimy tylko część prawdy, która pomoże nam zdobyć to co chcemy, szantażujemy, używamy podtekstów. Można by wymieniać tak jeszcze wiele.

 

Czym z kolei jest wyrażanie? To jasne powiedzenie o swoich uczuciach, potrzebach, o tym co się sądzi na dany temat bez używania języka obraźliwego czy oceniającego. Można to też nazwać asertywnością.

 

Jakie są plusy i minusy manipulacji?


–  jest łatwiejsza do wyrażenia – nie musimy się odsłaniać, w związku z czym jest mniejsze ryzyko zranienia,

– z jednej strony pozwala nam uzyskać to co chcemy tyle ze kosztem drugiej osoby,

– ryzykujemy też pogorszeniem relacji długofalowych, bądź czasem ich zerwaniem, kiedy dana osoba dowie się o tym; choć może też być tak że nawet jeśli nie zorientuje się to i tak podświadomie będzie wyczuwać, że „coś jest nie tak”, tylko nie będzie umiała tego nazwać.

 

Jakie są plusy i minusy wyrażania?


– jesteśmy bardziej otwarci więc stajemy się podatni na zranienie, wyśmianie, co nie jest równoznaczne z tym, że tak się właśnie stanie,

– dzięki niemu relacje są szczere, bliższe, oparte na zrozumieniu,

– jeśli druga osoba przychyli się do tego o co ją prosimy wiemy ze rzeczywiście tego chce.

Więcej o „Wyjaśniaj zamiast oceniać”

 

Ocenianie. „To jest dobre, złe, piękne, brzydkie”, „Jak mogłeś się tak okropnie zachować?”, „Co za leniwiec ze mnie?!!” . Ciągle osądzamy siebie i innych. To nasz chleb powszedni. Pół biedy gdy jest to coś pozytywnego (choć tak naprawdę niektórzy nie lubią być chwaleni), gorzej jeśli to co się pojawia jest negatywne. Choć tak czy inaczej oba to ocena.

 

Czy istnieje zatem inny sposób? Tak. Jest nim wyjaśnianie. Ja bym wzbogaciła to o zrozumienie, opis uczuć.

 

Na czym polega? Zamiast powiedzieć „To jest piękne” powiedz „Podoba mi się”. Zamiast „Jak mogłeś się tak okropnie zachować?” spytaj „Co się stało? Co sprawiło że się tak zachowałeś?”. Zamiast określać siebie „Co za leniwiec ze mnie!”, zastanów się „Czemu nie chcę tego robić? Jaki jest powód?”.


Co daje zrozumienie/wyjaśnianie i ocenianie/krytyka?


– Zrozumienie otwiera, krytyka zamyka,

– wyjaśnianie pozwala znaleźć przyczynę i na nią zareagować, krytyka tylko wpędza nas w złość, frustracje, smutek lub negatywne myśli,

– zrozumienie wzmacnia empatię, buduje relacje, krytyka wzmacnia wstyd i poczucie winy, wycofanie,

– zrozumienie pozwala się rozwijać, krytyka sprawia, że przestajemy wierzyć w siebie, w innych i zamykamy się w sobie,

– ocenianie pozytywne może uskrzydlić, choć z drugiej strony dana osoba może zacząć się obawiać, że może kiedyś zrobić coś brzydkiego, co też może ją zablokować.

 

A teraz pytania do Ciebie?

Czy częściej manipulujesz, czy wyrażasz?

Oceniasz czy wyjaśniasz?

Co wybierasz?

Jeśli chcesz coś zmienić, jaki zrobisz pierwszy krok?

                          Chcesz ze mną pracować? Zapraszam na konsultacje.

Zachęcam Cię też do przeczytania innych artykułów na moim blogu.

Ilona Gajak – Psychoterapeutka Gestalt