Przeskocz do treści

Gestalt


Dla mnie Gestalt to drugi człowiek, gdzie to co myśli, czuje, wierzy jest ważne i szanowane. To skupienie się na tu i teraz, na relacji między klientem i terapeutą. To budowanie swojej świadomości – kim jestem, dlaczego zachowuję się tak, a nie inaczej. To zauważenie, które z obecnych zachowań mi nie służy i czy nadal chcę/decyduję się je utrzymywać. To uznanie swojej przeszłości i jednocześnie skupienie się na tym, co mogę zrobić teraz. To uczenie się swoich mocnych i słabych stron. To wyrażanie siebie i swoich granic, jednocześnie szanując granice innych osób. To uczenie się jak żyć z drugim człowiekiem i być sobą.

A oto parę cytatów, które pokazują co czym mówi terapia Gestalt

" Chcę, żebyś mnie słuchał, ale mnie nie osądzał.
Chcę, żebyś wyrażał swoje zdanie, ale nie doradzał mi. 
Chcę, żebyś mi ufał, ale nie domagał się ode mnie.
Chcę, żebyś mi pomagał, ale bez intencji decydowania za mnie. 
Chcę, żebyś o mnie dbał, ale nie odbierał mi znaczenia. 
Chcę, żebyś na mnie patrzył, ale nie stosował projekcji swoich spraw na mnie. 
Chcę, żebyś mnie obejmował, ale mnie nie dusił. 
Chcę, żebyś mnie zachęcał, ale mnie nie popychał.
Chcę, żebyś mnie wspierał, ale nie brał mnie na swoje barki. 
Chcę, żebyś mnie chronił, ale mnie nie oszukiwał. 
Chcę, żebyś się do mnie zbliżał, ale nie napadał na mnie. 
Chcę, żebyś znał moje sprawy, te, które wcale Ci się nie podobają. 
Chcę, żebyś je akceptował i nie starał się ich zmieniać.
Chcę, żebyś wiedział, że DZIŚ możesz na mnie liczyć… bez żadnych warunków."  

Jorge M. Bucay







"Szczęście nie jest dziełem przypadku, ani darem bogów, szczęście to coś, co każdy z nas musi sobie wypracować dla siebie samego"

Erich Fromm







"Ważne jest nie to, co ze mną zrobiono, lecz to co ja sam zrobiłem z tym, co ze mną zrobiono."

J.P. Sartre

Trochę teorii

Terapia Gestalt należy do terapii wywodzących się z psychologii humanistycznej (zwanej także podejściem fenomenologiczno-egzystencjalnym w psychologii). Uważana jest za trzecią drogę obok psychoanalizy (założenie o determinacji człowieka przez wczesną historię) i behawioryzmu (determinacji człowieka przez bodźce z otoczenia). Za twórców Gestalt uważa się Fritza i Laurę Perls. Od lat 40-tych XX wieku Gestalt rozwijał się pod wieloma wpływami, m.in. E. Fromma, Adlera, O. Ranka, P. Goodmana, i innych.
Teorie psychologiczne, które miały wpływ na psychoterapię Gestalt, to:
- gestaltyzm - psychologia postaci - M. Wertheimer, W. Köhler i K. Koffka - prawo percepcji dotyczące figury-tła, prawo pregnancji (tendencja do zamykania figur, które nie są jeszcze zamkniete), efekt Zeigarnik (bardziej pamiętamy o sytuacjach niedokończonych) oraz rozumienie wglądu jako zmiany w spostrzeganiu sytuacji;
- teoria W. Reicha - docenianie oporu przejawiającego się w ciele, ujawnianie się dawnych przeżyć w aktualnej strukturze charakteru, procesy psychiczne mają odzwierciedlenie w procesach cielesnych, skupienie się na formie bardziej niż na treści wypowiedzi;
- teoria organicystyczna Goldsteina – każdy ma potrzebę samorealizacji, czyli urzeczywistnienia swojego potencjału;
psychoanaliza - aktualne zachowania są uwarunkowane przez nieprzepracowane przeżycia z dzieciństwa i młodości, technika "kontinuum świadomości";
teoria pola K. Lewina - wszystko ma swój społeczno-fizyczny kontekst i bez niego nie może być rozpatrywane;
psychodrama J. Moreno - techniki psychodramatyczne eksperymentowania, dialog między aspektami swojej osobowości i ich integracja, uznanie zabawy jako źródła eksperymentowania.
 Ponadto swoje źródła terapia Gestalt czerpie z takich prądów filozoficznych, jak:
• Egzystencjalizm Heideggera - odpowiedzialność człowieka za swoje decyzje, bycie tu i teraz;
• Filozofia Bubera - należy być zarówno dla siebie, jak i dla drugiego człowieka; dialog ja-ty; 
• Fenomenologia Husserla - niepowtarzalność i jednostkowość ludzkiego doświadczenia; odrzucenie założeń co do rzeczywistości oraz spekulacji interpretacyjnych, skupienie się na opisie tego co jest; 
• Holizm Bergsona - poznanie intuicyjne człowieka i spojrzenie całościowe; naturalne ludzkie dążenie do tworzenia całości
 Filozofie Wschodu - świadomość jako droga do oświecenia, integracja przeciwieństw, odrzucenie teoretyzowania, akceptacja przeżyć i wszelkich stanów emocjonalnych, bycie tu i teraz.
 Czerpiąc z powyższych teorii oraz filozofii powstały założenia psychoterapii Gestalt. Są to:
Figura i tło - to jedno z ważniejszych dla gestaltysty pojęć. Oznacza ono sposób postrzegania rzeczywistości. Całe otoczenie w którym funkcjonujemy jest tłem, to zaś co w danej sekundzie, chwili, tu i teraz jest najważniejsze, staje się figurą i wysuwa się na pierwszy plan.
świadomość - Gestalt zakłada, że świadomość tego jacy jesteśmy, co lubimy, co czujemy, co myślimy, czego potrzebujemy i co w związku z tym robimy, jest podstawą do zrozumienia siebie i lepszego pokierowania życiem. Aby zmiana była możliwa, konieczne jest uświadomienie sobie obecnego stanu;
holizm - całość jest czymś więcej niż sumą poszczególnych części; posługując się metaforą róży: „żaden z elementów kwiatu, ani kolce, ani płatki nie oddadzą tego, czym jest róża jako całość”. Każdy człowiek jest traktowany jako indywidualność w wymiarze fizyczności, psychiki, duchowości i miejsca w społeczeństwie. Ważny jest każdy wymiar;
tu i teraz – tylko teraźniejszość jest dostępna naszej percepcji. Ważna jest obecna chwila i doświadczanie jej. Przeszłość, i to jaki ma wpływ na to jaki jesteś teraz, oraz przyszłość, jest ważna. Natomiast na co mamy wpływ to chwila obecna;
odpowiedzialność – biorąc odpowiedzialność za to kim jesteśmy, możemy mieć wpływ na to jacy się staniemy. Ważne jest też, by odróżnić to na co mamy wpływ (i podjąć działanie lub nie) od tego na co nie mamy wpływu. Ważne, że zawsze możemy wybrać to, jak się do tego ustosunkujemy. Odpowiedzialność połączona ze świadomością, sprawia, że znika podejście, że coś „muszę” lub „nie mogę”. Pojawia się natomiast: „chcę”, „wybieram”, „decyduję”. Podejmując świadome decyzje zyskujemy siłę i wolność kierowania własnym życiem;