Przeskocz do treści

Czy Psychoterapia Zajmuje się Przyszłością?

Mówi się, że psychoterapia zajmuje się przeszłością i nie ma w niej miejsca na przyszłość. Czy to prawda?

 

NIE.

 

W psychoterapii przyszłość też gra rolę. Jak i kiedy to się przejawia?

W psychoterapii na początku, oprócz zdefiniowania problemu, z którym dana osoba przyszła, określamy też cel – „Co chcę osiągnąć w wyniku terapii? Gdzie chcę się znaleźć? Jaką osobą chcę się stać?”. Ten cel musi być możliwy do osiągnięcia i zależny od nas. Jeśli nie jest, należy go przedefiniować.  

 

Praca nad celem w psychoterapii różni się od pracy nad celem w coachingu. W tym drugim tworzy się wizję, strategię, spisuje się zasoby jakie są potrzebne i realizuje się plan krok po kroku. W psychoterapii nie tworzymy strategii. Mam tu na myśli – jeśli zrobisz A to potem czas na B, itd. Natomiast zawsze mamy z tyłu głowy wizję, nakreślony kierunek. W całym procesie bardzo ważna jest uważność na to co pojawia się tu i teraz oraz podejmowanie działań adekwatnych do tego, co w danej chwili jest dla nas ważne (nie mówię tu o zachciankach czy impulsach). W trakcie terapii, może się też zdarzyć, że to co na początku okazało się istotne, w pewnym momencie przestaje nim być. Trzeba wtedy zmienić cel i dostosować do niego dalsze działania.

 

Tak więc proces jest płynny. Natomiast jest w nim pewna struktura. Przedstawię ją poniżej. 

 

Proces dojścia do celu w psychoterapii Gestalt

 

Zanim przejdę do opisu faz chcę zaznaczyć dwie kwestie. Pierwsza z nich dotyczy tego, że jeśli po drodze zdarzy się niespodziewany kryzys lub pojawi inny problem, wtedy, niezależnie gdzie jesteśmy, staje się to priorytetem. Druga to, że poniższe fazy mogą  się przeplatać. Problemy są często wielowymiarowe i może się tak zdarzyć, że pojawi się jakiś nowy aspekt, który trzeba rozwiązać, żeby móc ruszyć dalej. Tak więc trzeba będzie wrócić do poprzedniej fazy. Innymi słowy w jednej sprawie możemy być np. w fazie III, a w innej w fazie I. Nad tym wszystkim czuwa psychoterapeuta.

 

A teraz czas na opis faz:

 

Faza I – Poznanie siebie

 

Tutaj najważniejsze jest zrozumienie tego jaki/-a jestem teraz i w jaki sposób funkcjonuję w świecie. Dlaczego? Odpowiem pytaniem. Skoro nie wiesz jaki/-a jesteś to skąd będziesz wiedzieć co musisz zrobić, żeby dotrzeć tam gdzie chcesz? Byłoby to poruszanie się jak we mgle. 

Co się dzieje w tej fazie:

 

– poznanie siebie – swojego sposobu myślenia, swoich emocji, swoich zachowań, swoich blokad i jak to wszystko wpływa na obecne życie,

– budowanie wsparcia dla siebie samego i akceptacji siebie,

– zauważenie wypieranych aspektów siebie (wg terminologii Junga nazywamy to cieniem), zmierzenie się z nimi i zintegrowanie ich jako części nas.

Faza II – Dalsze eksplorowanie i eksperymentowanie

 

W tej fazie dochodzi do głębszego zbadania treści, które pojawiły się w fazie pierwszej. To też czas na szczegółowsze przyjrzenie się temu jaki/-a chcę być i co chcę osiągnąć.

 

Co może się dziać w tej fazie:

 

– zrozumienie tego, jak przeszłość mogła wpłynąć na to jacy jesteśmy teraz,

– zamknięcie niedokończonych spraw z przeszłości (nie zawsze jest to konieczne, nie zawsz też konieczna jest rozmowa bezpośrednia z jakąś osobą, często wszystko można zamknąć w gabinecie),

– przyjrzenie się wyraźniej temu jaki/-a chcę być i jak mogę to osiągnąć,

– wypróbowywanie nowych zachowań,

– możliwe jest zakwestionowanie różnych przekonań o sobie, o innych, o świecie, a także zmiana celu. 

Faza III – Integracja

 

W tej fazie dana osoba kontynuuje nowe sposoby zachowania i je integruje, tak aby się stały częścią jej osobowości. Po tym jest czas na zakończenie terapii.

 

Co się dzieje w tej fazie:

 

– kontynuowanie nowych zachowań i weryfikacja jak wpływają one na zmianę jakości życia;

– integracja nowych zachowań ze starymi – pamiętaj „stare zachowania” w niektórych sytuacjach mogą nadal być pomocne.

 

Podsumowując, w terapii jak najbardziej zajmujemy się przyszłością zaczynając od tego gdzie i jacy jesteśmy, przez zrozumienie tego co nas tak ukształtowało, zamknięciu tego co potrzebujemy zamknąć, zdecydowaniu czy chcemy nadal tacy być, po próbowanie nowych zachowań i ich integrację. Nie ma tu strategii działania – reagujemy na tu i teraz, cały czas mając z tyłu głowy swój cel.

 

Bibliografia

Sills Ch., Fish, S., Lapworth, P. „Pomoc psychologiczna w ujęciu Gestalt”, Warszawa 1999, Wydawnictwo Instytut Psychologii Zdrowia

 Chcesz pracować ze mną? Zapraszam na konsultacje. 

Zachęcam Cię też do przeczytania innych artykułów na moim blogu.

 

 

Ilona Gajak – Psychoterapeutka Gestalt